|
VON MONIKA KLEIN
Leverkusen (RP) Het Nederlandse gezelschap De Stilte uit Breda slaagde er tijdens theaterfestival Spielarten in het werk van Lewis Carroll om te zetten in een wonderschone dansvoorstelling. Het jonge publiek keek er geboeid naar.

Onbekommerd en geestig, maar ook teder en poëtisch presenteerden de danseressen en danser het verhaal van Alice uit het bekende kinderboek. FOTO: UM
Kleine koninginnetjes en vrolijke haasjes baanden zich na de voorstelling een weg naar buiten. Moeders moesten hen op de trap nog even helpen de voorgestanste kronen en lange oren uit het programmablad te drukken. Want na de openingsvoorstelling van theaterfestival Spielarten was de fantasie van de toeschouwertjes en hun speel- en experimenteerdrift gewekt.
Gefascineerde stilte Aangewakkerd door een wonderschone dansversie van Lewis Carrolls Alice. Choreograaf Jack Timmermans, die het jonge publiek nadrukkelijk aanspoorde aan de hand van de beelden de fantasie de vrije loop te laten, heeft het kinderboek op eigen wijze tot een mengeling van dans, schaduwtheater en pantomime vertaald.
Zoals wanneer de leden van gezelschap De Stilte uit het Nederlandse Breda met het ongelooflijke effect van licht en schaduw speelden, of wanneer door projectie als bij toverslag beelden op de muur getekend werden. Planten, die in het door Alice bereisde fantasieland ontspruiten en een tot een wonderwoud uitgroeien, waarin bonte vlinders fladderen en een vogel neerdaalt. Net zo effectief: een nachtelijke sterrenhemel of de rijzende zon in de morgenstond. Helemaal bijzonder was de scene waarin beelden van gloeilampen aan kabels verschenen, die Alice met haar vinger aanraakte en liet schijnen. Een verbaasd, veelstemmig ″Oh″ verbrak de stilte. Daarna werd er weer hartelijk gelachen, zoals tijdens het uitbundige verstoppertje-spelen, waarbij de dansers naar hartelust met het mobiele decor speelden. Drie deuren van verschillende grootte zorgden voor meerdere ingangen, en veelal gebruikte men een draaideur voor allerlei grollen en verrassingen. Hoeveel je zonder woorden, maar met de juiste bewegingen kunt vertellen, werd al bewezen in de eerste scene, waarin Alice het wonderland ingeroeid wordt. De bewegingen van de danser zetten zijn vrouwelijke collega’s in gang als waren zij roeispanen.
Von Frank Weiffen, 22.09.09 - Leverkusener Anzeiger
Lewis Carrolls Kinderbuch „Alice im Wunderland“ spielte die Tanz-Compagnie „De Stilte“ aus dem niederländischen Breda zum Auftakt des Kinder- und Jugendtheaterfestivals „Spielarten“ im Forum.
RECENSIE, Mirjam van der Linden - Volkskrant gepubliceerd op 24 februari 2009
Dansgevoelige 6-plussers komen deze dagen goed aan hun trekken. In Alice door De Stilte en Pulcinella & zo door Introdans Ensemble voor de Jeugd gebeurt veel. Ogen en oren worden voortdurend geprikkeld, dus als je de draad van de complexe verhaaltjes even kwijtraakt, is dat niet erg. De bewegingen van de dansers zijn helder en expressief, maar toch ook subtiel. De muziek is nieuw gecomponeerd of klassiek. Het is, kortom, niet kinderachtig wat de kleine bezoekers van de Nederlandse jeugddans krijgen voorgeschoteld.
In het intieme Alice, vrij naar Lewis Carrolls klassieker Alice in Wonderland, staat transformatie centraal. In zijn drastisch bewerkte reprise laat choreograaf Jack Timmermans het toneelbeeld en de personages voortdurend van gedaante veranderen. De typische komedieconstructie met klapdeurtjes en een draaideur maakt plotse verschijningen en verdwijningen mogelijk. In een cirkel geschoven, functioneert het bouwwerk bovendien als een toverlantaarn, waarbinnen je groot of juist heel klein wordt en animaties van exotische bloemen en geheimzinnige sleutelgaten ronddwarrelen.
In haar jacht op flappie, de man met de pluizige oren met wie Alice voor een moment zo lekker was verstrengeld, blijkt niets wat het lijkt. Achtereenvolgens wordt hij een muis, een rups, een kat. Het is vooral poëtisch en gek wat hier gaande is, soms ook een beetje eng met al die achtervolgingen.
 Volkskrant - 24 februari 2009
door Moon Saris (www.8weekly.nl) fotografie: René den Engelsman gepubliceerd: 10 februari 2009
Alice in wonderland is een veelbesproken verhaal met een complexe, multi-interpretabele thematiek. Choreograaf Jack Timmermans brengt met zijn dansgezelschap De Stilte een heldere interpretatie van Carrolls verwarrende sprookje. Dit Alice (6+) heeft voor zijn doelgroep van basisschoolleerlingen meer dan genoeg in zich om een uur lang naar te staren en minstens een week over na te praten.
Jack Timmermans zette Alice al eerder op de vloer, een dikke tien jaar geleden. Het eenvoudige, maar ingenieuze decor en de speelse muziek, een wereldreis van stijlen, zijn gebleven, en terecht: ze hebben niets aan kracht of hedendaagsheid ingeboet. De vloerbrede, alle kanten op scharnierende wand met deuren in diverse grootten speelt ook in de remake een hoofdrol. Of eigenlijk: diverse rollen, want naast wand is het desgewenst ook een afgesloten kamer of een scherm voor kleurrijke animaties. Met als hoogtepunt: de sfeervolle schaduwdans die volgt op de swingende heksenkring.
Deze sterke basisingrediënten zijn aangevuld met een kwartet dansers: drie dames in vlammend rode jurkjes en een heer die ze in diverse hoedanigheden achtervolgt, verleidt en uitdaagt. Zoals een vaste bezoeker terecht opmerkt: 'Goed dat ie nu geld heeft, want daar kan ie veel betere dansers mee betalen.' Dat komt de totale kwaliteit van de voorstelling beslist ten goede, want het maakt dat Timmermans meer mogelijkheden heeft voor een bijzondere choreografie, dat zijn werk beter wordt uitgevoerd dan ooit én dat het nog aangenamer is om naar te kijken.
De opbouw van deze variant van Alice is eenvoudig: het meisje valt in slaap, ontmoet het konijn, wordt meegesleurd en beleeft in de tussentijd nog wat avonturen met enkele andere beesten. Groot voordeel boven het origineel: het meisje is niet alleen in haar zoektocht door werkelijkheid en droom. Ze weet zich voortdurend geflankeerd door twee extra Alicejes. Die zijn enerzijds een grote steun bij de spannende avonturen die de - steeds wisselende - nummer één beleeft en anderzijds een welkome variatie op de vloer. Zoals in de achtervolgingscène waarin één Alice wordt ontvoerd door de muis en de andere twee haar, als een vrouwelijke pendant van Kuifjes Jansen en Janssen, gaan zoeken.
Zo is dit ontdekkingsreisje door de wonderlijke wereld van de fantasie voortdurend spannend, maar wordt het nergens eng. Een vriendelijke uitnodiging van Timmermans en zijn gezelschap om het onbekende niet uit de weg te gaan, maar juist onbevangen tegemoet te treden - desnoods samen met een vriendinnetje.

door Annelies Vlaanderen (BN/DeStem) gepubliceerd: maandag 9 februari 2009
Eigenlijk zou een kind van een jaar of zes, zeven hier zijn mening over de nieuwe voorstelling van de in Breda gevestigde dansgroep De Stilte moeten schrijven. Want voor deze leeftijd is Alice gemaakt; niet voor volwassenen.
Alleen, als je na afloop aan een paar kinderen vraagt wat ze ervan vinden, slaan ze dicht en komen ze niet veel verder dan een beleefd 'leuk'. Begrijpelijk: domme vraag, vreemde mevrouw. En als je verder doorvraagt, bijvoorbeeld of ze snappen dat Alice door drie personen is vertolkt, kijken ze even op naar hun moeder en zeggen dan 'ja'. Misschien is zo'n vraag ook wel verkeerd gesteld en geven ze een wenselijk antwoord. Als het echter niet aan de vraagstelling ligt, begrijpen kinderen inderdaad meer dan volwassenen – beter gezegd: laten ze meer toe. Wat fantasie is en werkelijkheid, het zal hun een zorg zijn. Als het maar leuk is, spannend en avontuurlijk.
Dat is ook precies het uitgangspunt van alle jeugdvoorstellingen die Jacques Timmermans, artistiek leider en choreograaf bij De Stilte, tot nog toe heeft gemaakt. Alice, een grondig gereviseerde versie van de Alice die de bevlogen dansmaker tien jaar geleden op basis van de klassieke jeugdroman Alice in Wonderland voor de groep schiep, vormt daarop geen uitzondering. De choreograaf heeft heus wel meerdere psychologische lagen in het stuk aangebracht, zegt hij ('het boek van Lewis Caroll, op zich al een duistere figuur, was echt gefundenes Fressen voor Freud'), maar meer voor zichzelf en andere grote mensen. ,,Het lollige is", geeft hij aan, "alles wat kinderen erin zien, is goed." Het zou wel fijn zijn, zegt hij erbij, als ze de boodschap meekrijgen, namelijk dat het goede altijd overwint.
Dat is – voor één volwassene althans – de vraag. We zien de rol van Alice opgesplitst in drie danseressen. (Of kinderen dat echt snappen, doet kennelijk niet terzake.) Dit Alice-trio moet een uur lang opboksen tegen een heerschap dat zich achtereenvolgens voordoet als schrijver (letterlijk bijna met de billen bloot), konijn, muis, rups en kat. Deze meneer – een goede rol van Jonas Furrer – vertegenwoordigt het Kwaad dat telkens van gedaante verandert. Alice leert gaandeweg om het Kwaad te overwinnen. Of dat goed uit de verf komt, valt te betwijfelen. De drie Alices komen immers geregeld voor het voetlicht als aangeboren pestkoppen. Laat onverlet dat het een genot is om ondergedompeld te worden in de inventiviteit van met name de choreograaf en de decorbouwers, Bart Mostart en Martijn Hohmann. De voorstelling is weer helemaal bij de tijd: kinderen kunnen pesten als nooit tevoren. |