Jonge kinderen beleven een dansvoorstelling anders dan volwassenen. Kindwaarneming is direct, lichamelijk en zintuiglijk. Ze kijken niet alleen, ze ervaren: met hun hele lichaam, hun ademhaling, hun emoties. Wetenschappelijk onderzoek naar vroege kindontwikkeling laat zien dat jonge kinderen prikkels niet los verwerken maar als één geheel. Beweging, muziek, licht en nabijheid komen samen in één ervaring.
Lichamelijke veiligheid maakt ruimte voor aandacht
Uit onderzoek binnen de ontwikkelingspsychologie blijkt dat lichamelijke nabijheid een belangrijke rol speelt bij het reguleren van spanning en aandacht bij jonge kinderen (o.a. Bowlby, Ainsworth). Wanneer een kind op schoot zit of fysiek contact heeft met een vertrouwde volwassene, voelt het zich veilig. Die veiligheid maakt het mogelijk om open te staan voor nieuwe indrukken. Dus niet op schoot om het kind te controleren maar juist om gedragen te worden in de ervaring en het zo te laten landen.
Meegaan in de beleving, niet corrigeren
Jonge kinderen reageren vaak spontaan: ze bewegen mee, fluisteren, lachen, schrikken of stellen vragen. Neurowetenschappelijk onderzoek toont aan dat deze reacties geen ‘afleiding’ zijn, maar tekenen van actieve verwerking. Het brein van jonge kinderen leert door imitatie, ritme en emotionele resonantie.
Corrigeren (‘ssst’, ‘kijk eens goed’, ‘dat mag niet’) kan die natuurlijke betrokkenheid onderbreken. De Stilte maakt juist voorstellingen vanuit kind perspectief en als een kind meegaat in zijn of haar beleving is dat geen verstoring van de voorstelling.
Alle emoties mogen er zijn
Dans en muziek roepen emoties op: verwondering, spanning, vreugde, soms ook angst of verwarring. Ontwikkelingsonderzoek laat zien dat het herkennen en doorvoelen van emoties cruciaal is voor emotionele ontwikkeling. Een veilige context waarin emoties mogen bestaan — zonder direct benoemd of opgelost te worden — helpt kinderen om gevoelens te integreren.
Een dansvoorstelling zonder woorden biedt daarvoor bij uitstek ruimte. Er is geen ‘goed’ of ‘fout’ verhaal, geen uitleg die gevolgd moet worden. Kinderen mogen kijken op hun eigen manier, in hun eigen tempo.
Wat doet dit met een jong kind?
Voor jonge kinderen is een dansvoorstelling geen les en geen verhaal met een moraal. Het is een ervaring die:
- de zintuigen activeert
- de verbeelding stimuleert
- concentratie en aandacht verdiept
- ruimte geeft aan emotionele expressie
Onderzoek naar kunstbeleving bij jonge kinderen wijst erop dat zulke ervaringen bijdragen aan cognitieve flexibiliteit, empathie en zelfregulatie. Niet omdat kinderen begrijpen wat ze zien maar omdat ze het ervaren.
Misschien is dat wel de grootste waarde van dans voor jong publiek: even niets hoeven te begrijpen en juist alles mogen voelen.
Zelf ervaren? Boek een ouder-kindervaring