Dans verdient een plek. Juist nu.
Kinderen groeien op in een wereld waarin veel van hen wordt gevraagd. Ze krijgen dagelijks een enorme hoeveelheid woorden, beelden, informatie en meningen te verwerken. Op school leren ze begrijpen, benoemen, verklaren en antwoorden geven. Dat is ontzettend waardevol voor de toekomst maar een kind ontwikkelt zich niet alleen door te begrijpen.
Er moet ook ruimte zijn om te voelen. Om te bewegen zonder vooraf te weten waar je uitkomt. Om ergens naar te kijken en daar iets heel anders in te zien dan degene die naast je zit. Juist die ruimte biedt kunst.
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert omschreef cultuur onlangs als “een verbindende kracht in de samenleving, een plek voor ontmoeting, verbeelding en kritisch denken.”
Bij de Stilte herkennen we daarin veel van wat we iedere dag proberen te doen. Alleen begint die ontmoeting voor ons niet met woorden maar met beweging.
Wat gebeurt er als je niet vertelt wat een kind moet zien?
In een wereld waarin kinderen vaak worden gevraagd naar het juiste antwoord, biedt dans een plek waar meerdere antwoorden naast elkaar mogen bestaan. Waar je mag vertrouwen op wat jíj ziet en ervaart.
Zodra je voorafgaand aan de voorstelling helder maakt dat je vrij mag kijken, zonder verwachtingen te scheppen of het idee hebt dat je na afloop iets begrepen moet hebben, gaat het brein van iedere kijker als vanzelf aan de slag. Je gaat zoeken, associëren, herkennen en fantaseren. Het ene kind ziet iets grappigs waar een ander ontroerd raakt. De één ontdekt een heel verhaal, terwijl een ander vooral gefascineerd is door een beweging, een klank of een doek dat ineens iets anders lijkt te worden. Het mooie is: het hoeft niet hetzelfde te zijn.
Misschien zit juist daarin een belangrijke waarde van kunst voor kinderen. Verbeelding is niet alleen kunnen fantaseren. Het is ook leren dat je vanuit verschillende perspectieven naar dezelfde werkelijkheid kunt kijken.
Een kind ontdekt met zijn hele lichaam
Kinderen leren bovendien niet alleen met hun hoofd. Zeker jonge kinderen ontdekken de wereld door te bewegen, te voelen, na te doen, uit te proberen en opnieuw te beginnen. Dans sluit daar bijna vanzelfsprekend bij aan.
Je hoeft er niet goed voor te kunnen lezen. Je hoeft niet dezelfde taal te spreken en je hoeft al helemaal niet te kunnen dansen. Een lichaam heeft geen ondertiteling nodig.
Daardoor kan in dans iets ontstaan wat met woorden soms moeilijker is: een ontmoeting waarin taal, achtergrond of leeftijd even minder belangrijk worden. Je kijkt naar elkaar, reageert op elkaar en ontdekt gaandeweg wat er ontstaat.
Kunst is geen extraatje
Letschert sprak deze zomer ook de ambitie uit dat ieder kind via school kennis zou moeten kunnen maken met muziek, theater, dans, film en beeldende kunst.
Dat is een gedachte die ons raakt, omdat kunst voor kinderen nog te vaak wordt gezien als iets dat mooi meegenomen is. Iets voor als er tijd, geld of ruimte overblijft. Terwijl kunst juist een ander deel van de ontwikkeling aanspreekt.
Niet ieder kind dat leert dansen hoeft danser te worden, net zoals een kind dat leert lezen geen schrijver hoeft te worden. De waarde zit in wat er onderweg gebeurt: een kind leert nieuwsgierig te zijn, iets te proberen waarvan het de uitkomst nog niet kent, ruimte in te nemen, naar een ander te kijken en tegelijkertijd te vertrouwen op een eigen idee.
Dat zijn ervaringen die veel verder reiken dan de dansvloer.
Juist niet alleen kijken, vooral ook ervaren
Daarom vinden we het belangrijk dat kinderen dans niet alleen vanuit een theaterstoel meemaken. In onze workshops stappen ze zelf de vloer op. Bij de ouder/kindworkshops doen ze dat samen met iemand die vertrouwd is: een ouder of grootouder. Dat vertrouwde contact is belangrijk. Vanuit veiligheid ontstaat ruimte om een stap verder te zetten, iets nieuws te proberen en te onderzoeken.
Het gaat dan dus niet om het zo goed mogelijk uitvoeren van pasjes. Juist niet. Een kind maakt een beweging. Een ouder reageert. Misschien doet het kind vervolgens iets terug. Zonder dat iemand het heeft afgesproken, ontstaat er een klein gesprek in beweging.
Daar zit voor ons de essentie. Een kind ontdekt: Ik kan zelf iets maken. Mijn beweging doet ertoe. De ander ziet mij en reageert op mij.
Er is geen goed of fout en niemand hoeft sneller dan hij of zij wil. Er is aandacht voor elkaar en vanuit die aandacht kan iets ontstaan wat vooraf nog niet bestond. Dat is creatiekracht in haar meest eenvoudige vorm.
Daarom verdient dans een plek
Op school, in het theater, in de wijk en soms gewoon samen op een lege vloer. Omdat ieder kind ruimte verdient om te ontdekken wie het is en hoe het zich tot een ander en tot de wereld verhoudt.
Dans biedt die ruimte zonder dat alles eerst in woorden gevangen hoeft te worden. En misschien hebben kinderen juist in een wereld waarin steeds meer voor hen wordt ingevuld, uitgelegd en beoordeeld, behoefte aan plekken waar dat even niet hoeft.
Waar ze mogen kijken.
Proberen.
Voelen.
En zelf ontdekken wat er ontstaat.
Laat je kind dit ontdekken met de dansworkshop op zondag 4 oktober.
Klik hier voor meer informatie